Theo Tổ chức Y tế Thế giới, kể từ năm 1970, ở 11 quốc gia châu Phi (Benin, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Gabon, Côte d’Ivoire, Liberia, Nigeria, Cộng hòa Congo, Sierra Leone và Nam Sudan) đã có báo cáo phát hiện ra các trường hợp mắc bệnh Đậu mùa khỉ ở người và đôi khi cũng phát hiện ra một vài ca bệnh ở những quốc gia không dịch bệnh này lưu hành. Các ca bệnh này có liên quan đến việc đã từng đến các quốc gia có dịch bệnh lưu hành.

Vào tháng 5 năm 2022, nhiều trường hợp mắc bệnh Đậu mùa khỉ đã được xác định ở một số quốc gia không có dịch bệnh lưu hành. Điều này đã cho thấy đây không phải là mô hình điển hình của bệnh đậu mùa khỉ trước đây và chúng đã có sự thay đổi.

Vậy bệnh Đậu mùa khỉ có từ đâu và lây truyền của nó như thế nào?

Bệnh Đậu mùa khỉ là một bệnh do virut Đậu mùa khỉ gây ra. Đây là bệnh lây nhiễm từ động vật sang người. Bệnh cũng có thể lây truyền giữa người với người. Bệnh đậu mùa khỉ thường thấy ở Trung Phi và Tây Phi nơi có nhiều rừng nhiệt đới và nơi các loài động vật có thể mang virut thường sinh sống.

Vật chủ                                                    

Các nhà nghiên cứu cho rằng vật chủ của bệnh Đậu mùa khỉ là động vật gậm nhấm và động vật linh trưởng.

Phương thức truyền bệnh

Truyền bệnh từ động vật sang người 

Virut gây bệnh có thể được lây truyền từ sang cho người khi tiếp xúc trực tiếp với động vật bị Bệnh đậu mùa khỉ và nguy cơ bị lây nhiễm càng cao khi tiếp xúc với động vật bị bệnh và động vật hoang dã mà thiếu các trang thiết bị bảo hộ đặc biệt đối với động vật bị chết  biệt là những con bị bệnh hoặc chết (kể cả thịt và máu của chúng). Ở các nước có dịch bệnh lưu hành, mà ở quốc gia đó có động vật mang mầm bệnh đậu mùa khỉ, thì bất kỳ thực phẩm nào như thịt hoặc các bộ phận của động vật phải được nấu chín kỹ trước khi ăn.

Bệnh từ người sang người

– Những người bị nhiễm bệnh Đậu mùa khỉ trong thời gian họ có các biểu hiện lâm sàng (thông thường trong khoảng thời gian từ 2 đến 4 tuần) có khả năng lây nhiễm cho người khác thông qua việc tiếp xúc trực tiếp, gần với người bệnh và các vật dụng của họ như:

+ Các ban, dịch cơ thể như: dịch, mủ hoặc máu từ các tổn thương da.

+ Vẩy da bị tổn thương có nhiễm mầm bệnh.

+ Quần áo, giường chiếu, chăn ga gối đệm, khăn tắm hoặc các dụng cụ như bát đĩa đã bị nhiễm virut khi tiếp xúc với người bị bệnh.

– Các vết loét, tổn thương trong miệng cũng có thể lây nhiễm, thông qua các giọt bắn của nước bọt virut có thể được truyền từ người này sang người khác.

– Virut cũng có thể lây từ người đang mang thai sang thai nhi qua nhau thai.

– Hoạt động tình dục góp phần lây lan bệnh ( do tiếp xúc gần với các ban, tổn thương loét ở miệng, vùng sinh dục do bệnh Đậu màu khỉ gây nên).

– Cho đến nay chưa có một báo nào về việc bệnh Đậu mùa khỉ lây lan qua đường truyền máu

– Có hay không việc những người bị nhiễm đậu mùa khỉ không triệu chứng có thể lây truyền bệnh. –  Hiện vẫn chưa biết liệu bệnh Đậu mùa khỉ có thể lây lan qua đường tình dục (ví dụ: qua tinh dịch hoặc dịch âm đạo) hay không? Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây từ Viện Spallanzani của Ý đã xác định được 6/7 bệnh nhân được điều trị tại cơ sở của mình có tinh dịch chứa vật liệu di truyền của virus đậu mùa khỉ (AND). Đặc biệt, một mẫu bệnh phẩm được phân tích trong phòng thí nghiệm đã thực sự thấy sự hiện diện của virut. Không những vậy, virut này có khả năng lây nhiễm sang người khác và nhân lên. Điều này tuy chưa đủ cơ sở khoa học để khẳng định có hay không việc lây truyền qua đường tình dục của bệnh này, nhưng đó cũng là một vấn đề cần nghiên cứu thêm về đường lây truyền này của bệnh Đậu mùa khỉ.